Çocuk ve Eğitim

Çocuk ana babanın göz nuru gönlünün sürurudur. Rabbimizin insanoğluna bahşettiği en büyük nimetlerdendir. Nimet olması hesabı ile imtihan aracıdır. “-Ve iyi biliniz ki, mallarınız ve evlatlarınız birer imtihan aracından başka bir şey değildir. Allah katında büyük ecir vardır.” 8:28

Nimet şükrü gerektirir ve onun için nimet reddedilmemeli ve ona gerektiği değeri vermelidir. Yoksa ayetin uyarısına muhatap olurlar : “-Bilgisizlik yüzünden beyinsizce çocuklarını öldürenler ve Allah’ın kendilerine verdiği rızkı, Allah’a iftira ederek haram kılanlar muhakkak ki, ziyana uğradılar. Bunlar, doğru yoldan sapmışlardır; hidayete erecek de değillerdir.” 6:140

Verilen nimete şükretmeli onun emanet ve nimet olduğu unutulmamalı o nimeti veren Rabbimiz sürekli hatırlanmalıdır. “-Ey İnananlar! Mallarınız ve çocuklarınız sizi Allah’ı anmaktan alıkoymasın. Kim bunu yaparsa işte onlar ziyana uğrayanlardır.” 63:9 Başka bir ayette bu konu şöyle hatırlatılır : “-Doğrusu mallarınız ve çocuklarınız sizin için bir imtihandır. Büyük mükâfat ise Allah’ın yanındadır.” 64:15

Çocuk bahsi birçok ayette geçmiştir bunun sebebi kuran hitabını insana yapar ve insanoğlunun devamı çocuklar iledir. Bu yüzden sadece ayetlerde değil hadislerde de bu konu işlenmiş ve çocukların gelişimi eğitimi nasıl olmalıdır bizlere örnekler sunulmuştur.

Çocuk eğitimi ve gelişiminde ilk husus“Ey iman edenler, kendinizi ve aile halkınızı yakıtı taş ve insanlar olan ateşten koruyun!” (Tahrîm, 66/6) ayetinde buyrulduğu gibi fıtratı üzere Müslüman’ca yetiştirmektir. Bu şekilde yetiştirebilmenin de ilk şartı helal rızık ile beslemektir. “-Öyleyse Allah’ın sizi rızıklandırmış olduğu şeylerden helal (ve) temiz olanlarını yiyin; eğer O’na kulluk ediyorsanız Allah’ın nimetine şükredin” (16/114)

Eğitim tedrici ve aşamalı olmalıdır. Çocuk her yaşta her bilgiyi alamaz.
İlk önceliğimiz hadiste buyrulduğu üzere ;“Çocuklarınıza önce ‘lâ ilâhe illallah’ cümlesini öğretiniz.” olmalıdır. Rabbini hakkı ile tanıyan onun emrine uyma noktasında sıkıntı yaşamaz ve nefsinin oyunlarına kolay kapılmaz.

Bundan sonraki eğitim aşaması terbiye bahsi olmalıdır. Bu konu ile ilgili hadis i şerifler şöyledir.“Bir baba evlâdına güzel edep ve ahlâktan daha üstün bir miras bırakmış olmaz” (Tirmizi, Birr 33) ve “Çocuklarınıza ikram edin ve onları güzelce terbiye edin” (İbn Mâce, Edeb 3)

Terbiye hususunda merhamet ve ciddiyet dengesi iyi korunmalıdır. Ciğerparemiz çocuklarımıza merhamet gösterme adına onların hatalarına göz yummalı hatalarını derhal söylemeli, ikaz etmeli, uyarmalı, gerekirse ceza vermekten çekinmemeliyiz. Bunları yaparken katiyen kusurları başı kakma tarzında ve gaddar bir şekilde yapmamalıyız. Bu konuda da yine ayeti kerimede “-Ey iman edenler! Eşlerinizden ve çocuklarınızdan size düşman olanlar da vardır. Onlardan sakının. Ama affeder, kusurlarını başlarına kakmaz, hoş görür ve bağışlarsanız, bilin ki Allah çok bağışlayan çok merhamet edendir.” 64:14

İman ve ahlaken yetiştirilen çocuk insanlık gereği bu dünyadan da faydalanacak ve insanlara fayda sağlayacaktır. Bunun için fıtratına, fiziksel ve ruhsal yapısına uygun bir şekilde bir meslek erbabı olarak yetiştirilmelidir. Bu yetiştirme de Hz. Ali’nin(r.a) buyurduğu gibi “çocukları zamanınıza göre değil onların zamanına göre yetiştirin” perspektifinde olmalıdır.